Σχετικά με τη διακοπή της Μetfοrmin πριν το χειρουργείο ή τη χορήγηση ενδοφλέβιου σκιαγραφικού ; Τι ισχύει ;

Η αντιμετώπιση διαφέρει μεταξύ χειρουργείου και ενδοφλέβιου σκιαγραφικού, ενώ οι οδηγίες των επιστημονικών εταιρειών είναι συχνά λιγότερο περιοριστικές από την Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος.

Πριν από χειρουργείο

• ADA 2026: παράλειψη της μετφορμίνης την ημέρα του χειρουργείου. Σε σταθερό ασθενή δεν απαιτείται ως ρουτίνα διακοπή 48 ώρες νωρίτερα. diabetesjournals.org
• Βρετανικές οδηγίες CPOC/UKCPA: επιτρέπουν συνέχιση ακόμη και την ημέρα της επέμβασης σε επιλεγμένους ασθενείς, ιδίως όταν η νηστεία είναι σύντομη και δεν υπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες. Επομένως, δεν υπάρχει απόλυτη ομοφωνία. cpoc.org.uk
• Σε οξεία νεφρική βλάβη, αφυδάτωση, σήψη, υποξία ή αιμοδυναμική αστάθεια, διακόπτεται ανεξάρτητα από το χειρουργείο, λόγω κινδύνου συσσώρευσης και γαλακτικής οξέωσης. Επανέναρξη όταν ο ασθενής σιτίζεται/ενυδατώνεται και η νεφρική λειτουργία είναι σταθερή, σύμφωνα με το περιεγχειρητικό πρωτόκολλο. UKCPA Handbook of Perioperative Medicines

Πρακτικά, για προγραμματισμένο χειρουργείο: η προσέγγιση της ADA —λήψη έως την προηγουμένη και παράλειψη την ημέρα της επέμβασης— αποτελεί σαφή επιλογή, σε συνεννόηση με τον αναισθησιολόγο.

Πριν από ενδοφλέβιο ιωδιούχο σκιαγραφικό, π.χ. αξονική

Οι ACR 2026 και ESUR 2025 υποστηρίζουν την εξής προσέγγιση:

Κλινική κατάσταση	Χειρισμός μετφορμίνης
Σταθερή νεφρική λειτουργία, eGFR ≥30 και χωρίς οξεία νεφρική βλάβη	Κατά ACR, συνεχίζεται πριν και μετά. Δεν απαιτείται υποχρεωτικά επανέλεγχος κρεατινίνης μόνο λόγω μετφορμίνης. Η ESUR διατυπώνει το όριο ως >30.
Οξεία νεφρική βλάβη ή eGFR <30	Διακοπή κατά ή πριν από τη χορήγηση, αναμονή τουλάχιστον 48 ωρών και επανεκτίμηση νεφρικής λειτουργίας πριν εξεταστεί επανέναρξη.
Ενδαρτηριακή χορήγηση με άμεση νεφρική έκθεση ή κίνδυνο νεφρικών εμβόλων	Χρειάζεται διακοπή και επανέλεγχος· δεν εξομοιώνεται με τη συνήθη ενδοφλέβια χορήγηση.

Επί εμμένοντος eGFR <30, η μετφορμίνη αντενδείκνυται γενικά· δεν επανεκκινείται απλώς επειδή πέρασαν 48 ώρες.

Η μετφορμίνη δεν αυξάνει η ίδια τον κίνδυνο νεφρικής βλάβης από το σκιαγραφικό. Η ανησυχία είναι η συσσώρευσή της εάν αναπτυχθεί οξεία νεφρική βλάβη. Για γαδολίνιο στη μαγνητική, στις συνήθεις δόσεις, δεν απαιτείται ειδική διακοπή λόγω του σκιαγραφικού. edge.sitecorecloud.io

Γιατί εξακολουθούν να δίνονται διαφορετικές οδηγίες; Πολλές ΠΧΠ παραμένουν συντηρητικότερες: διακοπή κατά/πριν από ιωδιούχο σκιαγραφικό ή χειρουργείο με γενική/ραχιαία/επισκληρίδιο αναισθησία, και επανέναρξη όχι νωρίτερα από 48 ώρες, με σταθερή νεφρική λειτουργία και αποκατάσταση σίτισης. Γι’ αυτό ελέγχουμε την ΠΧΠ του συγκεκριμένου σκευάσματος και το πρωτόκολλο του νοσοκομείου/ακτινολογικού. Το «48 ώρες μετά, εφόσον χρειάζεται διακοπή» δεν σημαίνει «48 ώρες πριν για όλους».

ΠΗΓΕΣ:

1. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 16. Diabetes Care in the Hospital: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S339–S355. Πλήρες κείμενο.
   Σύσταση: παράλειψη της μετφορμίνης την ημέρα του χειρουργείου. diabetesjournals.org

2. American College of Radiology (ACR). ACR Manual on Contrast Media. 2026. Κεφάλαιο «Metformin», σ. 48–50. Επίσημη έκδοση.
   Σύσταση: δεν απαιτείται διακοπή για ενδοφλέβιο ιωδιούχο σκιαγραφικό όταν eGFR ≥30 mL/min/1,73 m² και δεν υπάρχει οξεία νεφρική βλάβη. edge.sitecorecloud.io

3. European Society of Urogenital Radiology (ESUR), Contrast Media Safety Committee. Guidelines 2025. Ενότητα «Safe use of contrast agents in patients with diabetes mellitus taking metformin», σ. 27–28. Πλήρες κείμενο.
   Σύσταση: συνέχιση για ενδοφλέβια χορήγηση όταν eGFR >30 και απουσιάζει οξεία νεφρική βλάβη· ειδικοί περιορισμοί για ενδαρτηριακή χορήγηση με πρώτη δίοδο από τους νεφρούς. www.esur.org

4. Centre for Perioperative Care (CPOC), Diabetes UK. Guideline for Perioperative Care for People with Diabetes Mellitus Undergoing Elective and Emergency Surgery. Επικαιροποίηση Οκτωβρίου 2023. Επίσημη σελίδα οδηγιών. www.cpoc.org.uk

5. UK Clinical Pharmacy Association (UKCPA). Handbook of Perioperative Medicines: Metformin. Πλήρες κείμενο.
   

   Πρακτικές οδηγίες περιεγχειρητικής συνέχισης, διακοπής και επανέναρξης, με επισήμανση των διαφορών από τις οδηγίες των κατασκευαστών. periop-handbook.ukclinicalpharmacy.org