Οι πρόσθετες άτυπες πληρωμές στο ελληνικό σύστημα υγείας - Μελέτη για την παραοικονομία στην Υγεία

Η μελέτη αυτή που είναι υπό δημοσίευση , διεξήχθη από ομάδα επιστημόνων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών πριν από περίπου έναν χρόνο .

Τα αποτελέσματα της μελέτης  δείχνουν  ότι οι τρεις στους δέκα πολίτες (32,4%) που απευθύνονται στα δημόσια νοσοκομεία καταφεύγουν σε παραοικονομικές συναλλαγές.

Πριν από περίπου τέσσερα-πέντε χρόνια, οι συναλλαγές αυτές γίνονταν κάτω από το τραπέζι ή χωρίς απόδειξη και  υπολογίζονταν σε ετήσια βάση στα 150 εκατ. ευρώ. 

Σήμερα, με δεδομένο ότι η ιδιωτική δαπάνη έχει πέσει στα 4 δισ. ευρώ από 8 δισ. που ήταν το 2009, ‘’οι άτυπες πρόσθετες αμοιβές  έχουν μειωθεί δραματικά’’ δηλώνει προς «Το Βήμα» ο καθηγητής στον Τομέα Οικονομικών της Υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ) κ. Ι. Κυριόπουλος.

Η πρώτη αιτία καταβολής πρόσθετων πληρωμών στα δημόσια νοσοκομεία είναι η διασφάλιση της πρόσβασης σε αυτά ή και της μείωσης του χρόνου αναμονής σε ποσοστό 80%. «Πρόσθετη αμοιβή» για έκφραση ευγνωμοσύνης στον γιατρό καταβάλλεται από το 13,6% των πολιτών.

Από τα 2.741 άτομα που συμμετείχαν στη μελέτη, ο ένας στους τρεις δηλώνει μηνιαίο εισόδημα μεταξύ 751 και 1.450 ευρώ. Οι ερωτώμενοι, στην πλειονότητά τους (64%), αποκτούν το εισόδημά τους από μισθωτή εργασία. Ακολουθούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες (18,9%) και οι συνταξιούχοι (11,1%).

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Ενιαίου Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ), λέκτορα Πολιτικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και συντάκτη της μελέτης κ. Κυρ. Σουλιώτη, «οι πρόσθετες άτυπες πληρωμές που είχαν καθιερωθεί στο ελληνικό σύστημα υγείας φαίνεται ότι άντεξαν μέχρι και την πρώτη περίοδο της κρίσης, καθώς πρόκειται για εγκατεστημένες συμπεριφορές και στις δύο πλευρές του συστήματος (γιατροί - ασθενείς) που δύσκολα μεταβάλλονται».

Στα συμπεράσματα της μελέτης αναφέρεται ότι λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώνει η Ελλάδα την τελευταία περίοδο, το φαινόμενο αναμένεται να υποστεί τις πιέσεις δύο αντίρροπων συμπεριφορών: από τη μία οι πολίτες θα προβάλλουν αντιστάσεις στα αιτήματα για άτυπες - και όχι μόνο - πρόσθετες πληρωμές και από την άλλη οι γιατροί, οι οποίοι επίσης θα υποστούν τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης, ενδέχεται να είναι ακόμη πιο επίμονοι στην έκφραση των σχετικών απαιτήσεων.

Οπως εξηγεί ο κ. Σουλιώτης, αυτή η συμπεριφορά καθιερώθηκε σε μία περίοδο με διαφορετικά οικονομικά δεδομένα, όπου οι μισθοί των γιατρών είχαν καθηλωθεί σε μη αντιπροσωπευτικά επίπεδα.

Αναφέρει ωστόσο ότι νεότερες προβλέψεις δείχνουν πως η κρίση περιορίζει το φαινόμενο λόγω αντικειμενικής αδυναμίας την οποία προφανώς και συμμερίζεται το ιατρικό σώμα. 

«Σε κάθε περίπτωση», προσθέτει, «πρέπει να μεταβούμε σε έναν νέο τρόπο αποζημίωσης των ιατρικών πράξεων προκειμένου να υπάρχουν κατ' αρχήν κίνητρα τόσο για τη βελτίωση της παραγωγικότητας όσο και της ποιότητας».